Tệ nạn rượu bia đằng sau bê bối tình dục Alibaba ở Trung Quốc

Cáo buộc bị cưỡng hiếp của một nữ nhân viên Alibaba gây chấn động khắp các công ty 
Trung Quốc, cho thấy vấn đề lớn hơn là ép rượu tại nơi làm việc.
Tuần này, một nữ nhân viên tập đoàn công nghệ Trung Quốc Alibaba cáo buộc người quản lý cưỡng hiếp khi cô say xỉn sau một đêm bị ép uống rượu tiếp đãi khách hàng ngày 27/7. Ngoài ra, cô cũng bị khách hàng sàm sỡ trong buổi tiệc.

Giám đốc điều hành của Alibaba đã chỉ trích điều mà ông gọi là "thói ép rượu xấu xí" của công ty. Ngô Diệc Phàm cũng bị cáo buộc cưỡng hiếp fan trẻ tuổi bằng cách ép họ uống rượu. Những vấn đề này đang làm dấy lên câu hỏi về văn hóa rượu bia ngày càng phổ biến ở cả nơi làm việc và môi trường xã hội tại Trung Quốc.
Bê bối Alibaba đã khiến sự chú ý đổ dồn về cách mọi người coi việc uống rượu như một hình thức gắn kết. Chuyên gia pháp lý Thượng Hải Jason Li cho biết uống rượu đã trở thành một phần của "văn hóa 996" (làm việc từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày một tuần) hay "làm hết sức, chơi hết mình" của các công ty Trung Quốc.
"Tôi đi uống vài lần mỗi tháng, chủ yếu vì công việc", Li nói. "Đó là cách quan trọng để tôi làm việc. Nó giúp tôi giải quyết các vấn đề trong công việc".

Ye Pengpeng, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Quốc gia về Kiểm soát, Phòng ngừa Bệnh mãn tính và Không lây nhiễm, cho biết độ tuổi trung bình của người uống rượu bia ở Trung Quốc đã giảm trong những thập kỷ gần đây và thái độ của những người trẻ tuổi, đặc biệt là phụ nữ trẻ, đối với rượu bia đã thay đổi.
Tuy nhiên, bất chấp ý thức ngày càng tăng về tự do cá nhân và quyền lực trong giới trẻ ở Trung Quốc, quan điểm cấm kỵ của xã hội xoay quanh việc phụ nữ uống rượu bia vẫn còn.
Cuối năm 2019, một cô gái 18 tuổi ở Côn Minh đã chết đuối trên sông sau một đêm uống rượu với bạn bè. Li Xincao và ba người bạn đại học đã uống 24 cốc bia trong vài giờ. Sau khi lỡ chuyến tàu về nhà, cả nhóm quay trở lại quán bar, nốc thêm 12 cốc bia và 4 ly rượu mạnh.

Một nghiên cứu được công bố vào năm 2019 và được xuất bản trên tạp chí y khoa Lancet cho thấy mức tiêu thụ rượu bia của Trung Quốc từ năm 1990 đến năm 2017 đã tăng gần 70%.
Một nghiên cứu sâu hơn về Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu Liên quan đến Rượu cũng được công bố trên tạp chí Lancet năm 2018 cho thấy Trung Quốc đứng đầu thế giới về số ca tử vong liên quan đến rượu, ghi nhận 59.000 ca tử vong do rượu ở phụ nữ và 650.000 ca tử vong ở nam giới. Nghiên cứu đã xem xét dữ liệu về tử vong do rượu tại 195 quốc gia giai đoạn 1990-2016.
Giáo sư Xu Gelin từ trường y thuộc Đại học Nam Kinh, người đã đóng góp vào nghiên cứu nói trên, cho biết sự chuyển đổi kinh tế của Trung Quốc trong 40 năm qua là động lực chính trong việc thay đổi hành vi xã hội liên quan đến rượu.

"Các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn mà chúng tôi đang thấy là tổn thương tuyến tụy, gan, thận, bạo lực và tai nạn giao thông", ông nói.
Một nghiên cứu năm 2020 về tiêu thụ rượu ở Trung Quốc trước và trong đại dịch Covid-19 cho thấy mặc dù lượng rượu tiêu thụ tổng thể giảm nhẹ trong thời kỳ Covid-19, có sự gia tăng hành vi rủi ro như uống rượu say xỉn, đặc biệt là ở nam giới.
Mặc dù cộng đồng y tế và khoa học ngày càng nhận thức được hậu quả do uống rượu và mối quan hệ của nó với hành vi nguy hiểm, việc tiêu thụ rượu vẫn tiếp tục gia tăng, Ye nói.
Năm nay, một nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng đến sức khỏe đã cho thấy mối liên quan giữa rượu và ung thư, khi Trung Quốc đứng đầu danh sách các quốc gia có nhiều trường hợp ung thư liên quan đến rượu nhất.