Giải mã nguyên nhân người tị nạn trên thế giới bị bỏ lại phía sau

Salimullah, một người tị nạn Rohingya, đã sống ở thủ đô New Delhi của Ấn Độ từ năm 2013 khi chạy trốn bạo lực ở Myanmar. Không quốc tịch và giờ là người vô gia cư sau khi một trận hỏa hoạn thiêu rụi trại, người đàn ông 35 tuổi này sống trong một căn lều cùng với 10 người khác.

Việc đóng cửa kéo dài hàng tháng của Ấn Độ đã khiến Salimullah mất đi công việc trước đó và tiền tiết kiệm cũng đã hết. Samlimullad và gia đình đã sống sót nhờ thực phẩm được quyên góp, nhưng anh ấy phải sớm trở lại làm việc, bất chấp nguy cơ nhiễm COVID-19 và lây nhiễm cho những người khác. Chỉ hơn 7% dân số Ấn Độ được tiêm chủng đầy đủ và tình trạng thiếu vắc-xin đã ảnh hưởng đến quốc gia gần 1,4 tỷ dân này. 
Trong nhiều tháng, WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) kêu gọi các quốc gia ưu tiên tiêm chủng cho người tị nạn, xếp họ vào nhóm ưu tiên thứ hai dành cho những người có nguy cơ, bên cạnh những người có tình trạng sức khỏe nghiêm trọng. Hơn 160 quốc gia đã đưa người tị nạn vào kế hoạch của họ, nhưng những quốc gia này đã bị trì hoãn do thiếu hụt nguồn cung. Theo WHO, khoảng 85% vắc xin đã được sử dụng bởi các nước giàu. Ngược lại, 85% trong số 26 triệu người tị nạn trên thế giới sống ở các nước đang phát triển đang phải vật lộn để tiêm vắc-xin ngay cả những người dễ bị tổn thương nhất.

Nhưng ở những quốc gia đã bắt đầu tiêm phòng cho người tị nạn, nguồn cung vẫn là vấn đề. Tại trại Bidi Bidi của Uganda, chưa đến 2% trong số 200.000 người tị nạn đã được tiêm một mũi vắc-xin AstraZenecaMột số quốc gia, như Bangladesh, đặt hy vọng vào COVAX( sáng kiến toàn cầu nhằm mục đích công bằng vắc xin). Nhưng COVAX không chỉ chùn bước ở Bangladesh. Trên toàn cầu, sáng kiến này đã cung cấp ít hơn 8% trong số 2 tỷ liều vắc-xin mà nó đã hứa vào cuối năm nay. 
Những trở ngại khác từ rào cản ngôn ngữ đến thông tin sai lệch về vắc xin đang làm trầm trọng thêm vấn đề. Một số quốc gia, như Ấn Độ, ban đầu yêu cầu các giấy tờ như hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân, mà nhiều người tị nạn thiếu để đăng ký vắc xin. Đăng ký trực tuyến cũng là một rào cản đối với nhiều người không có internet. Để khắc phục những rào cản trên, bốn tháng sau, các yêu cầu đã được nới lỏng.

Miriam Alía Prieto, cố vấn tiêm chủng và ứng phó với dịch bệnh cho Tổ chức Bác sĩ không biên giới, cho biết các sáng kiến đăng ký như tình nguyện viên đến trại để giúp người tị nạn đăng ký vắc-xin đôi khi thất bại. Do tính chất di động của một số dân tị nạn, vài quốc gia ở Châu u đang hướng tới việc sử dụng vắc xin Johnson & Johnson tiêm một mũi cho người tị nạn. 
Nhưng ngay khi nguồn cung cấp vắc-xin tăng lên thì vẫn có vấn đề về trách nhiệm trong những trường hợp tác dụng phụ nghiêm trọng do vắc-xin gây ra. Prieto cho biết Tổ chức Bác sĩ không biên giới muốn cố gắng nhận vắc xin từ các nhà sản xuất nhưng không muốn chịu trách nhiệm. Nhiều nhà sản xuất vắc xin đã từ chối giao dịch vắc xin hoặc giao hàng mà không có quy định đó. 

Một trở ngại khác, là đôi khi một loại vắc xin do WHO cấp phép chưa được nước sở tại cho phép, tạo ra sự không phù hợp giữa loại vắc xin hiện có và loại có thể sử dụng. 
Khi vi-rút tiếp tục lây lan, những khó khăn phải đối mặt trong việc tiêm chủng cho những người tị nạn trên toàn cầu có thể gây ra thảm họa cho các người dân nước sở tại.