Bằng chứng mới về "lục địa thứ 8": Hình thành 1 tỉ năm trước

Theo Science Alert, nhóm chuyên gia địa chất từ GNS Science của New Zealand đã tìm ra bằng chứng mới để chứng minh cấu trúc đáng kinh ngạc mà họ tìm thấy vài năm trước thật sự là một lục địa. 
Zealandia, được các nhà khoa học New Zealand phát hiện và khẳng định là lục địa thứ 8 đã bị chìm của Trái Đất, bấy lâu vẫn gây tranh cãi trong giới khoa học. Trở ngại lớn nhất chính là các mẫu vỏ và đá lâu đời nhất được khai quật ở Zealandia chỉ mới 500 triệu năm tuổi, trong khi tất cả các lục địa khác đều chứa lớp vỏ 1 tỉ năm tuổi trở lên. 
Nhưng tiến sĩ Nick Mortimer và các cộng sự từ GNS Science đã tìm ra được bằng chứng mới mang tính quyết định. Họ đã xem xét 169 khối đá granite được lấy lên từ dải đất bên dưới quần đảo Nam và Stewart của New Zealand.

Đây là loại đá hình thành khi magma kết tinh sâu trong vỏ Trái Đất. Bằng cách chiết xuất các tinh thể cực nhỏ từ các tảng đá này, họ đã tính được tuổi của các tinh thể, cũng là tuổi của phần vỏ lục địa ở địa điểm đó. 
Theo Insider, kết quả cho thấy lục địa thứ 8 này đã được hình thành từ 900 triệu đến 1,3 tỉ năm trước, và là một phần của siêu lục địa cổ đại tên Rodinia. Nói cách khác, tuổi đời của nó xưa gấp đôi suy nghĩ trước đây và có tuổi ngang ngửa với các lục địa khác trên thế giới, với nguồn gốc tương tự. 
Hiện các nhà khoa học đang nỗ lực lập bản đồ lục địa thứ 8 và hoàn tất các thủ tục cần thiết để nó được công nhận rõ ràng là một lục địa, lục địa "mỏng nhất, chìm sâu nhất và nhỏ nhất", theo cách nói của tiến sĩ Mortimer.

Thế nhưng, vấn đề là cho đến hiện tại, lớp vỏ và đá lâu đời nhất từng được lấy mẫu từ Zealandia mới chỉ 500 triệu năm tuổi, trong khi tất cả các lục địa khác đều chứa lớp vỏ từ 1 tỷ năm tuổi trở lên. Tuy vậy, một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng một phần của lục địa ngập nước này thực chất có niên đại gấp đôi so với những gì các nhà địa chất nghĩ trước đây và điều này có thể thúc đẩy lập luận của Mortimer. 
Bà Rose Turnbull, nhà địa chất người New Zealand và đồng tác giả của nghiên cứu, thông báo: "Không còn nghi ngờ gì nữa, chúng ta đang sống trên đỉnh của một lục địa”.

Zealandia là thuật ngữ do nhà địa chất Bruce Luyendyk ghép thành năm 1995 từ tên gọi của quốc gia New Zealand và một tập hợp các khối vỏ chìm bị tách vỡ khỏi một siêu lục địa cổ đại có tên là Gondwana khoảng 85 triệu năm trước. 
Khoảng 94% diện tích Zealandia chìm dưới sóng biển từ 30 triệu đến 50 triệu năm sau khi nó tách khỏi Gondwana. Vì vậy, đó là một vùng đất đầy thách thức đối với giới nghiên cứu. 
Các nhà địa chất đằng sau nghiên cứu mới nhất đã kiểm tra 169 khối đá granit Zealandia được tìm thấy dưới quần đảo Nam và Stewart của New Zealand. Đá granit hình thành khi mắc ma kết tinh sâu bên trong vỏ Trái đất. 
Bằng cách chiết xuất các tinh thể cực nhỏ từ đá granit, nhóm nghiên cứu đã có thể xác định tuổi của chính các tinh thể và lớp vỏ mà chúng hình thành. Kết quả cho thấy lớp vỏ từng là một phần của một siêu lục địa khác được gọi là Rodinia, được hình thành từ 1,3 tỷ đến 900 triệu năm trước.

Một phần nhiệm vụ của bà Rose Turnbull là tạo bản đồ 4D về bờ biển phía Tây của Zealandia để hình dung ranh giới đó trông như thế nào trong không gian ba chiều và nó đã thay đổi như thế nào theo thời gian. 
Năm ngoái, ông Mortimer đã lập bản đồ hình dạng và độ sâu của đáy đại dương xung quanh Zealandia. 
Theo ông Mortimer, những bản đồ chi tiết mới kết hợp với việc phát hiện ra rằng Zealandia lớn tuổi hơn dự tính đã cung cấp thêm bằng chứng rằng nó nên được coi là lục địa thứ 8. 
Ông nói: “Chúng tôi hy vọng rằng Zealandia cuối cùng sẽ xuất hiện trên bản đồ thế giới chung, được giảng dạy trong trường học và trở thành một cái tên quen thuộc như Nam Cực”.